سرفصل ها و منابع مقطع کارشناسي رشته علوم قرآن و حديث بيش تر براي کساني که قصد ادامه تحصيل در مقطع بالاتر يعني مقطع کارشناسي ارشد اين رشته دارند، مورد مراجعه و استفاده قرار مي گيرد. شايان ذکر است که حدود 70% سؤالات کنکور کارشناسي ارشد از منابع اصلي و حدود 30% از منابع فرعي استخراج مي شود.
سرفصلها و منابع دروس کارشناسى علوم قرآن و حديث
تاريخ قرآن 1
هدف: آشنايى به کيفيت نزول و جمع و تدوين قرآن کريم.
سرفصل درس: عناوين و اسامى قرآن کريم، وحى و مفاهيم آن و کيفيت نزول وحى بر پيامبر اسلام(ص) و انبياء ديگر(ع)، آيه و معانى لغوى و اصطلاحى و شمار و ترتيب آن، فوائد شناخت آيات و سور مکى و مدنى و گزارش معيار آن، سوره و معانى لغوى و اصطلاحى آن و آراء علماء دربارهىِ کيفيت ترتيب آن، فواتح سور و حروف مقطعه قرآن کريم و نقد و بررسى نظريات مختلف دربارهىِ آن، شمار حروف و کلمات قرآن کريم و گذرى بر آراء علماء راجع به آن، کيفيت پيدايش خط از ديدگاه دانشمندان قديم و جديد و ورود آن به جزيرة العرب، خط و کتابت در مکه و مدينهمزمان با نزول قرآن کريم، پيامبر امى (نقد و بررسى آراء مربوط به آن)، نگارش قرآن کريم در زمان نبى اکرم(ص)، کتاب و نويسندگان وحى و نوشتافزارهايى که در کتابت وحى مورد استفاده قرار مىگرفت، آراء دانشمندان دربارهىِ جمع و تدوين در زمان پيامبراکرم(ص
تاريخ قرآن 2
هدف: آشنايى به کيفيت نزول و جمع و تدوين قرآن کريم.
سرفصل درس: جمع و تدوين قرآن کريم (حفظ و به خاطر سپردن آن و گزارشى دربارهىِ حفاظ قرآن کريم)، قرائت قرآن کريم و بررسى حديث «نزول القرآن على سبعه احرف»، قراء قرآن کريم (قراء سبعه، قراء عشره و قراء اربعه عشر)، بررسى عدم تواتر قراآت سبع، جمع و تدوين قرآن کري پس از رحلت نبى اکرم(ص)، اميرالمؤمنين على(ع) يا نخستين جامع و مدون قرآن کريم پس از رحلت پيامبر اکرم(ص) و کيفيت ترتيب مصحف آن حضرت، جمع و نگارش قرآن کريم در زمان خلافت ابىبکر، جمع و تدوين قرآن کريم در زمان خلافت عثمان، گذرى بر تحول و نيز اصلاح شيوهىِ نگش قرآن کريم.
منابع اصلى: پژوهش در تاريخ قرآن کريم دکتر سيدمحمدباقر حجتى
منابع فرعى: تاريخ القرآن ابو عبدالله زنجانى، تاريخ قرآن دکتر محمود راميار، تاريخ القرآن دکتر عبدالصبور شاهين، بحوث فى تاريخ القرآن و علومه ابوالفضل ميرمحمدى.
تاريخ تفسير قرآن کريم 1
هدف: آشنايى به کيفيت علم تفسير و تدوين و تطور آن و اهم کتب تفسيرى که تاکنون نگارش شده است.
سرفصل درس: معنى تفسير و تأويل و ترجمه و فرق ميان تفسير و تأويل، تفسير در عصر نبى اکرم(ص)، تفسير در عصر صحابه و منابع آنها در تفسير، تفسير در عصر تابعين و کيفيت تفسير آنها، تفسير در عصر معصومين(ع).
منابع اصلى: التفسير و المفسرون محمدحسين ذهبى.
منابع فرعى: مقاله اول از کتاب «سه مقاله در تاريخ تفسير و نحو» دکتر سيدمحمدباقر حجتى، قانون تفسير کمالى دزفولى، مناهج التفسير مصطفى صادق جوينى، الذريعه حاج شيخ آغابزرگ تهرانى.
تاريخ تفسير قرآن کريم 2
هدف: آشنايى به کيفيت پيدايش تفسير و تطور آن و اهم کتب تفسيرى که تاکنون نوشته شده است.
سرفصل درس: تفسير در عصر تدوين، نخستين مدون تفسير، سير تدريجى تفسير عقلى، گسترش بحثهاى مستقل و تخصصى در تفسير؛ تفسير به مأثور: اسباب و علل ضعف پارهاى از تفاسير به مأثور، اسرائيليات و شخصيتهايى که در ورود آنها به تفسير مؤثر و دخيل بودهاند؛ مشهورترين کتبفسير به مأثور و معرفى آنها، تفسير به رأى و اهم کتب تفسير به رأى.
منابع اصلى: التفسير و المفسرون محمدحسين ذهبى.
منابع فرعى: قانون تفسير کمالى دزفولى، مقدمهىِ تفسير مجمع البيان به قلم سيدمحسن عاملى، طبع اسلاميه تهران.
تاريخ تفسير قرآن کريم 3
هدف: ايجاد آمادگى براى فهم قرآن کريم و آشنائى به روشهاى مختلف تفسيرى.
سرفصل درس: در جهت بعد عرفانى و فلسفى (تفسير بخشى از سورهىِ واقعه يا تفسير معوذتين و اخلاص)؛ در جهت بيان بعد عرفانى و فلسفى (تفسير سورهىِ «اعلى» و «طارق»)
منابع اصلى: التفسير و المفسرون محمدحسين ذهبى.
منابع فرعى: قانون تفسير کمالى دزفولى، دائرة المعارف الاسلاميه، مادهىِ «تفسير» با تعليقات امين الخولى.
تاريخ حديث
هدف: آشنايى به کيفيت تدوين کتب حديث و اصول و مبانى اين کتب.
سرفصل درس: انواع علم الحديث، معنى سنت و حديث و خبر واثر و روايت، تدوين حديث، اختلافنظر دربارهىِ تدوين حديث، اولين کسانى که به تدوين حديث آغاز کردند، سير تدوين حديث بوسيلهىِ دانشمندان شيعهىِ امامى: اولين کتاب حديث شيعه، تدوين اصول اربعمأة، جوامع حدمتقدم (کتب اربعه) و جوامع حديثى متأخر (بحار، وافى، وسائل الشيعه)؛ سير تدوين حديث به وسيلهىِ دانشمندان اهل سنت، اولين کسانى که از اهل سنت به تدوين حديث آغاز کردند، صحاح ستّ و جوامع حديثى ديگر از اهل سنت، علل وضع و جعل حديث و کتابهايى که دربارهىِ احاديث ضوعه نگارش شده است.
منابع اصلى: علم الحديث کاظم مديرشانهچى
منابع فرعى: علوم الحديث و مصطلحه صبحى الصالح، التعريف القرآن الحديث زقراف، قواعد الحديث علامه قاسمى.
دراية الحديث يا مصطلح الحديث
هدف: آشنايى به انواع حديث و اصطلاحات مربوط به آن.
سرفصل درس: تعريف دراية الحديث، تاريخ تدوين دراية الحديث، معنى «متن» و «سند» و گزارشى دربارهىِ تحمل حديث، اختصار سند، صحابه، مخضرم، تابعين، اتباع، مولى، مملى، مستملى، مسند، محدث، شيخ حديث و امثال آنها، اصطلاحات حديث متواتر و اقسام آن، آحاد، اقسام چهارگانىِ حديث و ساير مصطلحات، حجيت اخبار آحاد، شرائط راوى، الفاظ توثيق، جرح و تعديل روات، تقطيع حديث، طرق تحمل حديث، آداب محدث، تصحيح کتب حديث.
منابع اصلى: دراية الحديث کاظم مديرشانهچى.
منابع فرعى: وجيزه شيخ بهائى، علوم الحديث و مصطلحه دکتر صبحى الصالح، درايه مروج مروج الاسلام کرمانى = هدية المحصلين، بداية الدرايه شهيد ثانى.
فقه الحديث 1
هدف: آشنايى با منطق و لسان حديث.
سرفصل درس: انتخاب دو حديث در هر يک از اين موضوعات و شرح و تفسير آنها: 1- اصول اعتقادات: توحيد، نبوت، معاد، عدل و امامت؛ 2- اخلاق، 3- طهارت، 4- نماز.
منابع اصلى: يکى از شروح کتب اربعه و يا «الاربعين» شيخ بهائى.
منابع فرعى: شروح کتب اربعه و صحاح ستّ.
فقه الحديث 2
هدف: آشنايى با منطق و لسان حديث.
سرفصل درس: شرح و بررسى احاديثى در اين موضوعات: 1- روزه، 2- خمس، 3- زکوة، 4- حج، 5- امر به معروف و نهى از منکر، 6- قضاء و شهادات، 7- حدود و ديات.
منابع اصلى: يکى از شروح کتب اربعه و يا شروح الاربعينيّات.
منابع فرعى: شروح کتب اربعه و شروح صحاح ستّ.
علوم قرآنى 1
هدف: آشنايى به علوم و معارفى که براى فهم قرآن کريم بدآنها نياز است.
سرفصل درس: لغات غيرحجازى در قرآن کريم، لغات غيرعربى (معرّب) در قرآن کريم، شناخت وجوه و نظائر قرآن کريم، شناخت معانى و ادوات و طرقى که مفسر در تفسير صحيح بدآنها نيازمند است، محکم و متشابه قرآن کريم، اقوال و آراء دانشمندان در اين باره، گزارشى راجع به حروف مقطعه قرآن در رابطه با اين بحث.
منابع اصلى: الاتقان فى علوم القرآن جلال الدين سيوطى، نوع 37 و 38 و 39 و 40 و 43.
منابع فرعى: البرهان فى علوم القرآن بدرالدين زرکشى، وجوه قرآن تفليسى، المعربات جواليقى، مباحث فى علوم القرآن دکتر صبحى الصالح، التمهيد فى علوم القرآن محمدهادى معرفت، على متشابهات القرآن شيخ خليل ياسين.
علوم قرآنى 2
هدف: آشنايى به علوم و معارفى که براى فهم قرآن کريم به آنها نياز است.
سرفصل درس: تقديم و تأخير در الفاظ و عبارات قرآن کريم و گزارش حکمت آنها، عام و خاص در قرآن کريم و انواع آن، مجمل و مبين در قرآن کريم، مطلق و مقيد در قرآن کريم، مفهوم و منطوق در قرآن کريم، حقيقت و مجاز در قرآن کريم، تشبيه و استعاره در قرآن کريم، حصر و اختصاص در قرآن کريم، کنايه و تعريض در قرآن کريم.
منابع اصلى: الاتقان فى علوم القرآن جلال الدين سيوطى، نوع 44 و 45 و 46 و 41 و 50 و 52 و 53 و 54 و 55.
منابع فرعى: مناهل العرفان فى علوم القرآن عبدالعظيم زرقانى، مباحث فى علوم القرآن دکتر صبحى الصالح، مجازات القرآن ابىعبيده.
علوم قرآنى 3
سرفصل درس: تناسب آيات با يکديگر، آيات همانند با يکديگر، ناسخ و منسوخ در قرآن کريم، گزارشى مفصل دربارهىِ «اسباب النزول» قرآن کريم، معنى لغوى اسباب، معنى اصطلاحى اسباب النزول، فائدهىِ شناخت اسباب النزول و انواع اسباب النزول
منابع اصلى: الاتقان فى علوم القرآن جلال الدين سيوطى، نوع 62 و 63 و 47 و 29.
منابع فرعى: نظم الدرر فى تناسب الايات و السور بقاعى، مباحث فى علوم القرآن دکتر صبحى الصالح، البيان فى تفسير القرآن علامه سيد ابوالقاسم خوئى، شرح الناسخ و المنسوخ سيد عبدالجليل قارى، مناهل العرفان فى علوم القرآن عبدالعظيم زرقانى، لباب النقول فى اسباب النزول جلال الدين سيوطى، اسباب النزول ابى الحسن على بن احمد واحدى نيشابورى.
تفسير قرآن کريم 1
هدف: ايجاد آمادگى براى فهم قرآن کريم و آشنايى به روشهاى مختلف تفسيرى.
سرفصل درس: الف - در جهت بيان بعد اجتماعى. تفسير سورههاىِ «حج» و «جمعه». ب - در جهت بيان بعد اخلاقى. تفسير سورههاى «مؤمنون» و «حجرات»
منابع اصلى: الميزان علامه طباطبايى، تفسير روح البيان اسماعيل حقى بروسوى.
منابع فرعى: الجواهر: محمد طنطاوى، فى ظلال القرآن قطب، کشف الاسرار ميبدى، و مراجعه به اخبار و احاديثى که در زمينهىِ مسائل اخلاقى در رابطه با دو سورهىِ ياد شده وارد شده است
تفسير قرآن کريم 2
هدف: ايجاد آمادگى براى فهم قرآن کريم و آشنائى به روشهاى مختلف تفسيرى.
سرفصل درس: ج - در جهت بيان بعد کلامى. تفسير بحثهايى از سورهىِ «اسراء» و «انبياء» و «يس». د - در جهت آشنائى به تفاسير اثرى. تفسير بخش نخست سورهىِ بقره
منابع اصلى: الکشاف جارالله زمخشرى.
منابع فرعى: تنزيه القرآن عن المطاعن قاضى عبدالجبار، مفاتيح الغيب امام فخرالدين رازى، امالى شريف مرتضى.
تفسير قرآن کريم 3
هدف: آشنايى به کيفيت پيدايش تفسير و تدوين و تطور آن و اهم کتب تفسيرى که تاکنون تدوين شده است.
سرفصل درس: تفسير معتزله و موضع آنها در تفسير قرآن کريم، اهم کتب تفسير معتزله، تفسير شيعه اماميه و موقف آنان در تفسير قرآن کريم، تفسير خوارج، اشارهاى به تفسيرهاى علمى.
منابع اصلى: تفسير سورهىِ واقعه ملاصدرا، تفسير سورهىِ اعلى و طارق ملاصدرا
منابع فرعى: تفسير الشيخ الاکبر منسوب به محيى الدين بن عربى، کشف الاسرار ميبدى( النوبة الثالثة)، رسالههاى تفسيرى ابن سينا.
تأثير قرآن کريم در پيدايش علوم ادبى
هدف: بيان انگيزهى پيدايش علوم ادبى.
سرفصل درس: بررسى پيدايش علوم قرائت و تجويد و صرف و نحو.
منابع اصلى: الوسيط فى الادب العربى.
منابع فرعى: مقالهىِ «از ابى الاسود تا سيبويه» دکتر حجتى (سه مقاله در تاريخ تفسير و نحو)، القراءات و اللهجات عبدالوهاب حمود، القراءات القرآنيه (تاريخ و تعريف) عبدالهادى فضلى.
مرورى بر نهجالبلاغه
هدف: آشنايى با تاريخ جمع و تدوين نهجالبلاغه و منطق و لسان نهج البلاغه و آشنايى با مباحث کلى آن.
سرفصل درس: کيفيت جمع و تدوين نهجالبلاغه، بررسى منابع خطب و رسالات و حکم آن و کتابشناسى نهجالبلاغه. انتخاب چند خطبه و يا رساله و يا حکمت نهجالبلاغه و شرح و گزارش آنه
منابع اصلى: استناد نهجالبلاغه يا سيرى در نهجالبلاغه. شرح نهجالبلاغه ابن ابى الحدي
منابع فرعى: مستدرک نهجالبلاغه کاشف الغطاء، نهج البلاغه و مصادره و اسانيده سيد عبدالزهراء حسينى. بهجالصباغه فى شرح نهجالبلاغه علامه محمدتقى شوشترى، شرح نهجالبلاغه استاد محمدتقى جعفرى، شرح نهجالبلاغه ابن ميثم بحر
علوم بلاغت 1
هدف: آگاهى به وجوه و اسرار فصاحت و بلاغت قرآن کريم.
سرفصل درس: فصاحت کلمه و کلام و متکلم، بلاغت کلام و متکلم، قصر، وصل و فصل.
علوم بلاغت 2
هدف: آگاهى به وجوه و اسرار بلاغت قرآن کريم.
سرفصل درس: ايجاز و اطناب و مساواة، تشبيه و ارکان آن، حقيقت و مجاز و استعاره و کنايه.
منابع اصلى: جواهر البلاغه احمد الهاشمى.
منابع فرعى: مختصر المعانى سعدالدين تفتازانى، مطول سعدالدين تفتازانى.انى.
(به نام ايزد مهرورز مهرانگيز)
و آنگاه که فرشتگان گفتند: اي مريم به راستي ايزد تو را برگزيد و دامن تو را پاک داشت و تو را بر زنان جهانيان برگزيد.(42 آل عمران)
آنگاه که فرشتگان گفتند: اي مريم به راستي ايزد تو را به واژه اي از خود مژده مي دهد که نامش مسيح، عيسي پسر مريم، است که در هر دو جهان آبرومند و از نزديکان ايزد است.(45 آل عمران)
و او که از درستکاران است در گهواره مانند بزرگسالي با مردم سخن مي گويد.(46 آل عمران)
به راستي نمونه عيسي در پيشگاه ايزد همانند نمونه آدم است، او را از خاک آفريد سپس به او گفت: چنان باش و آنگاه او همان شد.(59 آل عمران)
برگرفته از کتاب آسماني قرآن(نپي)؛ سوره مبارکه آل عمران
(ديواره ي بزرگوارانه ي ستايش، نشانه ي بزرگوارانه ي يک تا هفت)
۱- به نام ايزد مهربان مهرورز
۲- ستايش ويژه ي ايزد است که پروردگار هم گيتي نشينان است.
۳- مهربان مهرورز است.
۴- فرمانرواي روز پاداش است.
۵- تنها تو را مي پرستيم و تنها از تو درخواست کمک مي کنيم.
۶- ما را به راه پا بر جا و استوار راهنمايي کن.
۷- راه آنان که نازپروري بر آنها نمودي، نه آناني که هموار بر آنها خشم گرفته شده و نه آنان که گمشدگانند.
(ديواره ي بزرگوارانه ي هود، نشانه ي بزرگوارانه ي شش تا....)
۶- هيچ جنبنده اي بر زمين نيست مگر اينکه روزي اش به گردن خداست. و مي داند آرامشگاهش و برگشتگاهش را. همگي در نوشته شده اي آشکار و روشن و پيداست.
(پس اهل خرد هرگز از تنگي روزي اش نهراسد و آرامشگاهي خوب و برگشتگاهي نيکو از همو که پروردگار جهانيان است مي خواهد و اگر خواست که بر رازها دست يابد بداند که همگي در اين نوشته شده (قرآن کريم يا نپي) نهفته و نگاشته شده است.)
۷- و او کسي است که آفريد آسمانها و زمين را در شش روز و تخت بلند پايه و باشکوه پادشاهي اش بر آب روان بود، تا بيازمايدتان که کدامتان نيکوکردارتريد. و اگر گفتي همانا شما پس از مرگتان برانگيخته گانيد، هرآينه مي گويند کساني که ناسپاس و ناگرويده اند که همانا اين نيست مگر جادويي آشکار.
(با تدبير و انديشه و حساب و کتاب آفريده شده ايم، همه و همه براي اينکه آزموده شويم و خوبمان از بد شناخته شود. چه نيکوست که کردار خويش مراقبت کنيم و هرگز اسرار و حقايق قيامت و معاد و بعث را انکار نکنيم. بلکه به آن ايماني محکم و استوار داشته باشيم.)
۸- و اگر تا پيداهنگامه ي شکنجه ي شان را دير کنيم، هر آينه مي گويند چه چيزي آن را نگه داشته است. ....
نام هاي قرآن در قرآن
آيات (2:252) احسن الحديث (39:23) امام مبين (36:12) ام الکتاب (3:7) امر (65:5) ايمان (3:193) برهان (4:174) بشري (16:89) بشير (41:4) بصائر (7:203) بلاغ (14:52) بيان (3:138) بينه (6:157) تبصره (50:8) تبيان (16:89)تذکره (69:48) تنزيل (26:192) تفصيل (12:111) حبل(3:103) حديث(39:23) حکم(13:37) حکمت(32:43) حکيم(36:2) حق(4:170) حق اليقين(69:51) ذکرالحکيم(3:58) ذکر مبارک(21:50) ذکري (51:55) ذي الذکر(38:1) رحمت(16:89) روح (42:52) شفاء(10:57) صحف مکرمه(80:12) صحف مطهره(28:2) صدق(39:33) صراط المستقيم(1:6) عدل(6:115) عربي(39:28) عروه الوثقي(31:22) عزيز(41:41) عجب(72:1) علم(13:37) علي(43:4) فصل(86:13) القرآن الحکيم(36:2) القرآن العظيم(19:87) قرآن کريم(56:77) قرآن مبين(15:1) القرآن المجيد(50:1) القصص(12:3) القول(28:51) قيم(18:2) کتاب الله(3:73) الکتاب الحکيم(10:1) کتاب عزيز(41:41) کتاب مبين (5:15) کريم(56:77) کلام الله(2:75) کوثر(108:1) مبارک(6:92) مبين(6:59) متشابه(39:23) مثاني(39:23) مجيد(85:21) مرفوعه (80:14) مصدق(2:89) مطهره(80:14) مفصل(6:114) مکرمه (80:13) مهمين(5:48) موعظه(10:57) نبأ(38:67) النجوم(56:57) نظير(41:4) نعمت(93:11) نور(4:174) هادي(17:9) الهدي(2:2) وحي(53:4)
نام هاي قرآن در زبان فارسي
با جستجو در متون و کتب فارسي به نامهايي برمي خوريم که اختصاصا براي اطلاق به کتاب خدا قرآن اختصاص يافته است. معروف ترين آنها نُبي (يا نِبي يا نپي يا نوي) و کُراسَه است.
نُپي:
در دهخدا به مصحف, کلام خدا و قرآن مجيد معني شده است. همچنين معادلهاي ذکر. فرقان. تنزيل. کلام الله. کتاب العزيز. کتاب الشريف و کراسه براي آن ذکر شده است. اما مرحوم دکتر معين در فرهنگ خود آن را به معني قرآن و اصل آن را کلمه پهلوي nepêk يا niwêk به معني نوشته و نامه مي داند. مواردي نيز ديده شده است که اين کلمه به صورت نپي يا نوي به کار رفته است. اين لفظ در ميان شاعران ايراني مخصوصا تا پيش از قرن هفتم رواج زيادي داشته است.
کراسه:
دهخدا آن را به معناي مصحف و کلام خدا آورده است. گرچه از قول صاحب فرهنگ انجمن آراي ناصري مي گويد: کراسه کتاب را گويند عموما و قرآن مجيد را خصوصا.
اما دکترمعين اصل آن را پهلوي و مشتق از کلمه kurāsak به معني مجموعه کوچک و دفتر مي داند که اين کلمه به زبان عربي هم وارد شده. اما در متون فارسي اين کلمه اغلب براي اشاره به کتاب خدا قرآن به کار رفته است:
بر من ار فال گشايي ز کراسه بيني به خط اول قد مسني الضر
(سوزني)
عنوان مجوس و سبحه در وي دست جنب و کراسه در وي
(طيان)
منابع:
- تاريخ قرآن دکتر محمود مهريار
- فرهنگ لغات دهخدا
- فرهنگ لغات دکتر معين
به نام خداوند جان و خرد
شايد کلمه نپي را کمتر شنيده باشيد. نپي به معني کلام خدا و قرآن در زبان فارسي بکار مي رود. نبي و نوي هم گفته شده (لغتنامه دهخدا)
و اما تنها معجزه باقي مانده الهي که تا ابد در تارک زمان ميدرخشد همين قرآن ماست بقيه معجزات فقط در زمان خودشان کاربرد داشتند. و در تاريخ انبيا موجود است. ولي معجره پيامبر ما گذشته از زيبايي بياني هر روز با گذشت دوران شگفتيهايش بيشتر روشن ميگردد.
براي آشنايي بيشتر ميتوانيد کتاب اعجاز بياني قرآن نوشته عايشه عبدالرحمن بنت الشاطي را بخوانيد.
با مطالعه ترجمه قرآن هم ميتوانيم به حقانيت قرآن پي ببريم . و مشخص است که کلام بشر نيست و محتواي سخنان چنانست که فقط به خالق ميتوان نسبت داد. و روشن ميشود که از جايگاه يک قدرت مطلق نازل شده است. قدرتي که نه ترسي از کسي نه تعارف با کسي دارد.
يکي از شيوهاي جذاب قرآن استفاده از امثال و داستانهايي است که به تعبير قرآن براي درک بهتر (خردمندان) فرستاده شده است.
ايرانيان در قرآن نقش ايرانيان در آخرالزمان در قرآن چگونه تصوير شده؟
به اين سه آيه توجه کنيد:
۱.‹ فسوف ياتي اله بقوم يحبهم و يحبونه ›(مائده/۵) خدا گروهي را به جاي شما مي آورد که خود دوستشان مي دارد چنانکه دوستش مي دارند.
از پيامبر اکرم پرسيدند: اين قوم کسيتند؟ پيامبر با دست به شانه ي سلمان زده و فرمود: اين و همشهريانش. اگر دين (و در بعضي روايات علم) در گروي ثريا باشد مرداني از فارس به آن دست خواهند يافت.(مجمع البيان، ج ۳، ص ۲۰۸)
۲. ‹ و ان تتولوا يستبدل قوما غيرکم ثم لا يکونوا امثالکم ›(سوره محمد/۳۸) و اگر روگردان شويد خداوند قومي را جايگزين شما مي کند که آنها مثل شما نيستند.
از پيامبر سوال شد منظور کدام قوم است؟ پيامبر با دست به زانوي سلمان زده و گفتند: قسم به کسي که جانم در دست اوست اگر ايمان درثريا معلق باشد مرداني از فارس به آن دست خواهند يافت. (کشاف زمخشري ـ از علماي اهل سنت - ج ۴ ، ص۳۳۱)
۳. ‹ و آخرين منهم لما يلحقوا بهم› (جمعه/۳) و کسان ديگري که بعدا به آنها مي پيوندند.
هنگامي که درباره اين قوم سوال شد پيامبر اکرم دستش را به شانه سلمان گذاشت و فرمود : اگر ايمان در ثريا باشد مرداني از قوم او به آن دست خواهند يافت. (تفسير نمونه، ج ۲۴، ص ۱۰۹ به نقل از تفاسير اهل سنت)
از ويکيپديا، دانشنامهٔ آزاد.
"نپي نام فارسي قرآن کريم است و به معناي چند پند و يا پندهاي چندگانه بوده و از قديم الايام ميان ايرانيان باستان و پيشتر از باستان متداول بوده است. به طوري که هر پيامبري ظهور مي کرده ايرانيان منتظر نپي يا چند پند يا پند هاي چندگانه و جديد او بودند تا خود را به دين اين پيامبر جديد تطبيق و هماهنگ کنند. نقل است که سلمان فارسي در هنگامي که خواست قرآن را براي برخي از اهالي ايران و فارسي زبانان ترجمه کند به آنها گفت که بياييد تا به شما نپي آموزش دهم و بدين گونه بود که قرآن براي اولين بار به زبان فارسي توسط سلمان فارسي که از صحابه ي معتبر و اخلاقي رسول گرامي اسلام بود ترجمه و چه بسا توضيح شد. لکن طبق همين نقل جناب سلمان فقط سوره حمد و احتمالا سوره توحيد را ترجمه کرده است. سلمان آيه ي اول سوره ي حمد را بدين صورت ترجمه کرد که : به نام ايزد مهربان مهرورز يعني کلمه اسم را نام و الله را ايزد و رحمان را مهربان و رحيم را مهرورز ترجمه نمود. کلمه ايزد نيز به معنا و از ريشه ي اين کسي است که هميشه افزايد بوده است. سپس به مرور زمان مثل خيلي از کلمه هاي ديگر خلاصه شده و فعلا ايزد شده است. همين کلمه نيز فعلا مصرف کمي دارد و بعيد نيست که به مرور زمان مثل کلمه ي نپي اينقدر از اذهان به دور باشد. اميدواريم که فارسي را که ريشه ي همه زبانهاي دنيا و شيرين ترين زبان است بيش از اين پاس بداريم...
واژه « نُپي » از لحاظ زبان شناسي , در اصل « نو پند » بوده است و به مرور زمان به « نُپي » تغيير شکل داده است . در ايران باستان و هزاران سال پيش از آن , ايرانيان به آنچه به صورت و قالبِ وحي و کتاب و دستور و الواح و نصايح و اندرزها و پندها به پيامبران نازل مي شده , « نو پند » يا همان « پند نو » مي گفته اند و آن هنگام نيز که دين اسلام, ظهور کرد , ايرانيان در مورد کتاب آسماني قرآن که در آن موقع و البته تا هم اکنون نيز جديدترين و نو ترين کتاب الهي بوده و هست , واژه ي « نُپي » را به کار مي برده اند . به طوري که سلمان فارسي که ايراني الاصل بود و بسيار مورد احترام و توجه پيغمبر اسلام بود , در هنگام آموزش قرآن به ايرانيان , آن را با واژه « نپي » ياد مي داد.
نُپي به وجوه مختلف قرائت مي شود ولي مشهورترين وجهش همين نپي به ضم نون و بدون تشديد پ است. در مجموع , وجوه نُپي عبارتند از:
1ـ به ضم نون وبدون تشديد پ
2ـ به ضم نون و تشديد پ
3ـ به کسر نون و بدون تشديد پ
4ـ به کسر نون و تشديد پ
منابع :
1ـ کتابهاي علوم قرآني از جمله کتاب علوم قرآني نوشته آقاي رجبعلي مظلومي
2ـ تحقيقات زبانشناسي در کتب قديمه ادبيات فارسي
پس از وبلاگهاي متعدد اکنون تحت برنامه ي ديگري در خدمت عزيزان هستم. در طول اين مدت هدفم محک قلم و بيانم بود که الحمد لله انجام شد. اميد وارم که بتوانم همانند دفعات قبلي مطالب به درد بخور و ابتکاري را ارائه دهم و نه مثل برخي بلاگها يا سايتها يا کتابها که همه مطالبشان دزدي و از اين طرف و آن طرف است. پس با ما باشيد. منتظر همکاري و فعاليتهاي صميمانه شما حضرات نيز هستم.
همچنين نظر به درخواست عده اي از دوستان و سروران گرامي در مورد ايجاد نحوه اي از ارتباط با اينجانب به جهت استخاره و تعبير خواب و مشورت و تفال و آموزش فنون قرائات و معارف قرآني و حفظ و ترجمه و تفسير قرآن و دعا و اموري ديگر، راههاي ارتباطي ذيل اعم از شماره تلفن و ايمل و وبلاگ به عرض مبارک شما بزرگواران ميرسد:
۰۹۱۲۱۵۳۶۴۰۶
۰۲۵۱۷۷۵۰۰۲۷
۰۲۵۱۷۷۳۸۱۶۰
rezamohammaditabar@gmail.com
شماره حساب سيبا بانک ملي
0100239592009
[24/3/1387- 6:4 ع] درباره استاد مجيد جعفري تبار
[20/3/1387- 5:34 ع] ادامه تفسير آيه 85 سوره بقره
[آرشيو شده ها]
بازديد ديروز: 4
کل بازديد :4776
رضا محمدي تبار [4]
رضا محمدي تبار [9]
رضا محمدي تبار [8]
رضا محمدي تبار [11]
[آرشيو(5)]
نام: | |
ايميل: | |
